Frankismoa

1 / 24 Hurrengoa
Extremadurara bidaia, Urduñan hobitik ateratako 71 pertsonak identifikatzen saiatzeko

Extremadurara bidaia, Urduñan hobitik ateratako 71 pertsonak identifikatzen saiatzeko

Artolazabal sailburua Castuerara (Badajoz) joan den Eusko Jaurlaritzaren ordezkaritzako buru izan da. 1937aren eta 1941aren artean Urduñako espetxean izan ziren 3.981 presoetatik, 2.035 Extremadurakoak ziren, gehienak nekazariak eta errepresio frankistaren biktimak.
Jaurlaritza Extremadurara joan da Urduñan desobiratutako gorpuzkiak identifikatzen saiatzera

Jaurlaritza Extremadurara joan da Urduñan desobiratutako gorpuzkiak identifikatzen saiatzera

1937aren eta 1941aren artean Urduñako espetxean izan ziren 3.981 presoetatik, 2.035 Extremadurakoak ziren, gehienak nekazariak eta errepresio frankistaren biktimak.
Sanferminak78 Gogoan elkarteak Justiziaren geldotasuna salatu du, 78ko biktimekiko

Sanferminak78 Gogoan elkarteak Justiziaren "geldotasuna" salatu du, 78ko biktimekiko

Plataformak elkarretaratzea egin du larunbat honetan, 1978ko uztailaren 8ko polizia erasoaren biktimek jasandako Justiziaren "geldotasuna" salatzeko.
Durangoko kartzelan egondako 1.000 emakume errepresaliatu omendu dituzte

Durangoko kartzelan egondako 1.000 emakume errepresaliatu omendu dituzte

Durango Udalak eta memoriaren aldeko elkarteek eta erakunde feministek antolatuta, 1939 eta 1940 urteen bitartean bertan preso egon ziren 1.000 emakumeen aldeko omenaldia egin dute, Nevers ikastetxean, han egon baitzen emakumeen kartzela.
Maria, Lucia eta Julia: gerratik ihesean, Belgikak beso zabalik hartutako hiru ahizpa bilbotarrak

Maria, Lucia eta Julia: gerratik ihesean, Belgikak beso zabalik hartutako hiru ahizpa bilbotarrak

1937ko ekainean, 14 urteko Maria, 12 urteko Lucia eta 7 urteko Julia ahizpek Bilbo utzi zuten Santanderrera zihoan azken trenetako batean. Haiek ez zekiten, baina azken helmuga Belgika izango zen. Hamarkadak pasata ere, harreman handia izan zuten harrerako familiarekin.
Kriminologiaren Euskal Institutuak 1.068 tortura kasu identifikatu ditu Nafarroan

Kriminologiaren Euskal Institutuak 1.068 tortura kasu identifikatu ditu Nafarroan

"Azken hamarkadetan Nafarroan gertatu den giza eskubideen urraketa handia agerian uzten du txostenak", eta Ana Ollo kontseilariak “beharrezkotzat” jo du.
Espainiako Gobernua polizia frankisten intsigniak kentzen hasi da; tartean, Billy El Niñorenak

Espainiako Gobernua polizia frankisten intsigniak kentzen hasi da; tartean, Billy El Niñorenak

Gainera, Barne ministerioak batzorde bat sortuko du Elkarteen Legea erreformatzeko eta ikur frankistak ezabatzeko.
Memoria Garak salatu du M3ko Oroimenerako Zentroa eraikitzeko proiektua geldirik dagoela

Memoria Garak salatu du M3ko Oroimenerako Zentroa eraikitzeko proiektua "geldirik" dagoela

"Jarrera irmoarekin proiektuari bultzada ematea eta biktimen parte-hartzea bermatzea aldarrikatzen dugu", esan du Memoria Gara ekinbideko Josu Santamariak.
Frankismo garaian hil zituzten herritarrak gogoratu dituzte Bastidan

Frankismo garaian hil zituzten herritarrak gogoratu dituzte Bastidan

Ez ohiko bilkura eta adierazpen instituzional baten ostean, "Ahaztuen memoria" omenaldiari ekin diote. Estatu kolpea izan eta hurrengo bi asteetan, 12 lagun hil zituzten Araban. Horietatik 6, Bastidakoak ziren.

Urduñan lurperatuta dauden bi biktimaren senideak deshobiratzeak ikusten egon dira

Urduñan lurperatuta dauden bi biktimaren senideak deshobiratzeak ikusten egon dira

Urduñako hilerrian, 80 urtez lurpean egon den historia, argitara ateratzeko lanetan jarraitzen du Aranzadiko lantaldeak. Espetxe frankistako presoen 53 gorpuzki berri aurkitu dituzte abenduko zubi honetan.

Frankismoaren biktimen 40 gorpu aurkitu ditu Aranzadi Elkarteak Urduñako hilerrian

Frankismoaren biktimen 40 gorpu aurkitu ditu Aranzadi Elkarteak Urduñako hilerrian

Guztira 50 bat daudela uste dute. Denak kanpotarrak ziren, baina Urduñako kartzelan egon ziren preso eta han hil ziren 1939 eta 1941 urteen bitartean.

Frankismoaren biktimen 30 gorpuzki inguru aurkitu dituzte Urduñako hilerrian

Frankismoaren biktimen 30 gorpuzki inguru aurkitu dituzte Urduñako hilerrian

Frankismo garaian Urduñako Espetxe Zentralean hil ziren pertsonen deshobiratze-lanen barruan eginiko aurkikuntza da. 2014an bilatu ziren lehen gorpuzkiak berton, eta geroztik, Aranzadi Zientzia Elkarteak lanean ziharduen beste lurperatze-gune batzuen bila.
Mikel Alberdi gudariaren gorpuzkiak lurperatu dituzte Tolosan

Mikel Alberdi gudariaren gorpuzkiak lurperatu dituzte Tolosan

Familiak ez zekien 1936an hildako gudariaren gorpuzkiak Zarauzko hilerrian zeudela, baina Gogora Institutuari esker, horiek berreskuratu eta Tolosako seme kutunen panteoian sartu dituzte.
Bilboko Santutxu auzoan zegoen Orue txaletean preso egondako emakumeak eta fusilatutakoak omendu dituzte

Bilboko Santutxu auzoan zegoen Orue txaletean preso egondako emakumeak eta fusilatutakoak omendu dituzte

Gaur egungo Santutxu auzoan, frankismo garaian, emakumezkoen kartzela bat zegoen. Orue txaleta zuen izena. Ehunka emakume bertan izan zituzten preso, eta haietako 11 fusilatu egin zituzten. Gaur, lehen aldiz, Udalak eta memoriaren alde lan egiten duten erakundeek, omenaldia egin diete.

Gerrari 'ez' esatearen garrantzia azpimarratu du lehendakariak 1937ko euskal haurren ebakuazioa gogoan

"Gerrari 'ez' esatearen" garrantzia azpimarratu du lehendakariak 1937ko euskal haurren ebakuazioa gogoan

Aurten 85 urte bete dira Gerra Zibileko ebakuazio horretatik eta egungo gatazka testuinguruan, Urkulluk elkarrizketaren bidea aldarrikatu du gatazkak konpontzeko metodo gisa. Omenaldi ekitaldian, erbestera joan behar izan ziren pertsona horien aldeko eskultura inauguratu dute Santurtziko portuan.
'Bastidan fusilatutakoak gogoan (1936)': Ondorengoen lekukotzak

'Bastidan fusilatutakoak gogoan (1936)': Ondorengoen lekukotzak

Bastidako Udalean egin den omenaldia bideo honekin hasi da. Bertan, biktimen gorpuzkiak berreskuratzeko sustatzaile eta senide batzuek gertatutakoa kontatzen dute, baita 1980an egindako desobiratzeak beraientzat eta haien familientzat zer eragin zuen ere.

Gerra garaian hil eta Bastidako hobi batean lurperatutako 12 herritarrak omendu ditu Eusko Jaurlaritzak

Gerra garaian hil eta Bastidako hobi batean lurperatutako 12 herritarrak omendu ditu Eusko Jaurlaritzak

1980an haren gorpuzkiak hobitik atera zituzten eta San Vicente de la Sonsierrako hilerrian lurperatu. Gaur, EAEko erakundeek totem bat jarri dute biktimen izenekin, haien omenez.
Nafarroako Fusilatuen Senitartekoen Elkarteak Memoria Historikoaren alde egindako 20 urteko lana ospatu du

Nafarroako Fusilatuen Senitartekoen Elkarteak Memoria Historikoaren alde egindako 20 urteko lana ospatu du

"Artea Memoriarekin. AFFNA-36-NAFSEren 20 urte" jaialdia egin dute Gayarre antzokian, eta musika eta antzerkia izan dira urteurreneko jaialdiren ardatz.
Gerra Zibilaren eta frankismoaren mila hobi komun baino gehiago daude, noiz deshobiratuko zain

Gerra Zibilaren eta frankismoaren mila hobi komun baino gehiago daude, noiz deshobiratuko zain

Hobi gehienak Aragoin (598), Andaluzian (546) eta Asturiasen (381) daude. Gerra Zibilean eta frankismoan desagertutako 114.000 pertsona ingururen bilaketa lanei bultzada berria eman nahi die Memoria Demokratikoren Lege berriak.
Queipo de Llano jeneral frankistaren gorpuzkiak atera zituzten Sevillako Macarenaren basilikatik

Queipo de Llano jeneral frankistaren gorpuzkiak atera zituzten Sevillako Macarenaren basilikatik

Goizaldean atera dituzte Gonzalo Queipo de Llano jeneral frankistaren gorpuzkiak Sevillako Macarena Basilikan lurperatuta zegoen ohorezko lekutik. Familiak txalo artean agurtu du hil-autoa.

Espainiako Gobernuak omenduen artean Jose Ariztimuño ''Aitzol'' apaiz tolosarra dago

Espainiako Gobernuak omenduen artean Jose Ariztimuño ''Aitzol'' apaiz tolosarra dago

Memoria Demokratikoaren Lege berriak ezartzen dituen betebehar guztiak betetzen ditu: euskal apaiza, abertzalea, atxilotua eta erahila. "Aitzol", idazlea, pentsalaria eta euskaltzalea izan zen.

Espainiako Gobernuak omenaldia egin die frankismoaren biktima guztiei

Espainiako Gobernuak omenaldia egin die frankismoaren biktima guztiei

Omendutako pertsonen artean Jose Ariztimuño "Aitzol" apaiz, kazetari eta idazlea eta Ramon de la Sota enpresari eta politikari jeltzalea daude.

'Hormigoizko mugak', frankismoan Nafarroan eraikitako defentsa egiturak berreskuratzea helburu duen ekimena

'Hormigoizko mugak', frankismoan Nafarroan eraikitako defentsa egiturak berreskuratzea helburu duen ekimena

Francoren erregimenaren errepresioaren ikurretako bat dira defentsa egiturak, eta horien atzean dagoen istorioa herritarrei helarazi nahi zaie. Nafarroako eta Espainiako gobernuek elkarlanean jarriko dute martxan ekimena, eta gaur izenpetu dute horretarako akordioa.
Gerra Zibilean fusilatutako gipuzkoarrak omendu dituzte Hernanin

Gerra Zibilean fusilatutako gipuzkoarrak omendu dituzte Hernanin

200 inguru izan ziren 1936ko gerraren testuinguruan fusilatu eta dokumentatu gabe lurperatu zituztenak. Hernaniko Udalak deituta, oroimen ektaldia egin dute gaur Hernaniko hilerrian 'Argi-Horma' eskulturaren aurrean, hildakoen senideekin eta elkarte memorialistetako kideekin batera.
Frankismoak konfiskatutako zenbat lan dituen ikertzen ari da Prado museoa

Frankismoak konfiskatutako zenbat lan dituen ikertzen ari da Prado museoa

Madrilgo Prado museoak historian lehen aldiz ikerketa abiatu du frankismoak lapurtutako zenbat lan dituen jakin eta benetako jabeei itzultzeko. Museoak bere biltegiak ireki dizkigu eta ikerketa arduradunarekin izan gara bertan.

Gaur sartu da indarrean Memoria Demokratikoaren Legea

Gaur sartu da indarrean Memoria Demokratikoaren Legea

2007an Zapateroren Gobernuak onartutako legea ordezkatuko du gaurtik aurrera aplikatuko denak. Memoria Demokratikoaren Lege berri honen helburua biktimak erdigunean jartzea da.

Estatuak Sota familiari frankismoak konfiskatutako artelanak itzuli dizkio; hori egiten duen lehen aldia da

Estatuak Sota familiari frankismoak konfiskatutako artelanak itzuli dizkio; hori egiten duen lehen aldia da

Gerra zibilaren ondoren, frankismoak milaka artelan lapurtu eta desagerrarazi zituen. De la Sota enpresaburu nazionalistari 300 obra kendu zizkion, eta orain estatuak bi itzultzea lortu du familiak. Historian lehen aldia da frankismoak lapurtutako obrak jabeari itzultzen dizkiotela.

Fiskaltzak Voxen Viva22 ekitaldian jo zuen taldea ikertzea nahi du Memoria Historikoaren aldeko elkarteak

Fiskaltzak Voxen Viva22 ekitaldian jo zuen taldea ikertzea nahi du Memoria Historikoaren aldeko elkarteak

"36ra itzuliko gara" aldarrikatu zuten Infovlogger eta Los Mecanios delako taldeek abesti batean, eta komunisten, feministen, Bilduren eta Rufianen aurkako mezuak zabaldu zituzten eskuin muturrak asteburuan egin duen ekitaldi jendetsuan.

Senatuak amiantoaren biktimentzako funtsa onartu du hainbat urtetako aldarrikapenen ostean

Senatuak amiantoaren biktimentzako funtsa onartu du hainbat urtetako aldarrikapenen ostean

Ekimena, aho batez, aldeko 259 botorekin eta Antonio Roman Jasanada PPko senatariaren boto oker batekin onartu dute. Asviamie elkarteko eta Legebiltzarreko Mahaiko kideak goi ganberan izan dira. Ekimena Gasteizko Ganberaren lantalde batetik abiatu zen duela 11 urte.
Memoria Demokratikoaren legeko funtsezko hamar ezaugarri

Memoria Demokratikoaren legeko funtsezko hamar ezaugarri

Besteak beste, Gerra Zibilean eta diktadura frankistan zehar desagertutako pertsonen bilaketa eta 1978tik 1983ra egindako giza eskubideen urraketen ikerketa jasotzen ditu lege berriak.
Memoria Demokratikoaren Legea behin betiko onartu dute

Memoria Demokratikoaren Legea behin betiko onartu dute

Estatuak Gerra Zibileko eta diktadura frankistako desagertuak bilatzeko duen konpromisoa eta 1978tik 1983aren amaierara bitartean gertatutako giza eskubideen urraketak aztertzea dira lege berriaren gakoetako batzuk. Zapateroren Gobernuak onartutako Memoria Historikoaren Legea indargabetuko du.
Senatuak amiantoaren biktimentzako funtsa onartuko du gaur

Senatuak amiantoaren biktimentzako funtsa onartuko du gaur

Asviamie elkarteko eta Legebiltzarreko Mahaiko kideak goi ganberara joango dira. Ekimena Gasteizko Ganberaren lantalde batetik abiatu zen duela 11 urte. Memoria Demokratikoaren legeari ere argi berdea ematea espero da.
Luis Iriondo, Gernikako bonbardaketa faxista sufritu eta bizirik zegoen bakanetakoa, hil da

Luis Iriondo, Gernikako bonbardaketa faxista sufritu eta bizirik zegoen bakanetakoa, hil da

Gernikako Udalak omenaldia egin zion irailaren 3an, bizkaitarrak 100 urte bete baitzituen. 1937ko apirilaren 26an babesleku batean egon eta onik atera zen.
Bertan hobiratutako 17 gudulariren izenak jasotzen dituen plaka jarriko dute Polloeko mausoleo frankistan

Bertan hobiratutako 17 gudulariren izenak jasotzen dituen plaka jarriko dute Polloeko mausoleo frankistan

Aranzadi Zientzia Elkarteak egindako ikerketan ezinezkoa izan den arren horien gorpuzkiak identifikatzea, Donostiako Udalak eta Eusko Jaurlaritzak 17 horien eta bertan ehortzitako gainerako dozenaka borrokalari errepublikarren memoria berreskuratu nahi dute, biktimen senideekin hala adostuta.
4.700 desobiratze burutu ditu Aranzadik Begoñako hilerrian

4.700 desobiratze burutu ditu Aranzadik Begoñako hilerrian

Aranzadi Zientzia Elkartea joan den urrian hasi zen Begoñako hilerrian gorpuak ateratzen, eta hasiera batean aurreikusitakoa baino bost aldiz exhumazio gehiago gauzatu dituztela jakinarazi dute.
Gernika memoria toki izenda lezakete, Ezkabako gotorlekuarekin eta Cumbre jauregiarekin batera

Gernika memoria toki izenda lezakete, Ezkabako gotorlekuarekin eta Cumbre jauregiarekin batera

Memoria Demokratikoaren Espainiako Legeak "errepresioarekin eta indarkeriarekin" lotura berezia duten lekuen inbentario bat egitea aurreikusten du. Iruñetik gertu dagoen Ezkabako gotorlekua eta Donostiako Cumbre jauregia zerrendan egongo dira, legeak hala ezarri baitu.
Horrelakoa da Espainiako Gobernuak onartutako sekretu ofizialen legearen aurreproiektua

Horrelakoa da Espainiako Gobernuak onartutako sekretu ofizialen legearen aurreproiektua

Goi sekretuak desklasifikatzeko 50 urteko epemuga ezarriko du, baina beste 15 urtez luzatzeko aukera ere, sekretua 40 urte (10 urtez luzatzeko aukera), informazio konfidentziala 7 urtetik 10era eta informazio mugatua 4 urtetik 6ra.
Frankismoak kontzentrazio-esparru bat zuen Urduñan

Frankismoak kontzentrazio-esparru bat zuen Urduñan

Denok dugu ezagun Auschwitzeko kontzentrazio-esparrua, baina ez, ordea, frankismoak Urduñan ezarri zuena. Horretan, ehunka pertsona hil zituzten. Bideo honetan, biktima horien senide batzuen testigantzak bildu ditugu.

Hamar fusilaturen gorpuzkiak atera dituzte Baternaingo hiru hobitatik

Hamar fusilaturen gorpuzkiak atera dituzte Baternaingo hiru hobitatik

Litekeena da gorpuak 1936ko uztaileko kolpe militarraren ondorengo hilabeteetan Iruñeko kartzelatik ateratako lagunenak izatea. 1936ko udan eta 1937ko aurreneko hilabeteetan, fusilamenduak eta hobiratze klandestinoak izan ziren Baternainen.
Elkarretaratzea Kongresuaren atarian, Memoria Demokratikoaren Legea onartuko den egunean

Elkarretaratzea Kongresuaren atarian, Memoria Demokratikoaren Legea onartuko den egunean

Memoriaren aldeko elkarteek elkarretaratzea egin dute gaur goizean Diputatuen Kongresuaren aurrean, Memoria Demokratikoaren Legea onartuko den egunean.

1 / 24 Hurrengoa

Bisitatuena

    Kargatzen ikusiena
    Kargatzen ikusiena